Μετά από αυτό το επεισόδιο πάντως, συχνά έβλεπα τον Μανόλη να μπαινοβγαίνει σ’ εκείνη την οικοδομή και καμιά προσπάθεια δεν έκανα ώστε να του μιλήσω. Το πρωινό του Σαββάτου όμως, τον είδα να μπαίνει στον φούρνο, ενώ εγώ στεκόμουν έξω από το μπακάλικο της γειτονιάς μας και κουβέντιαζα εκεί με κάποιον φίλο μου.
Μετά από λίγο όμως, ήρθε κι ο Μανόλης εκεί κι αφού με είδε, στάθηκε να με χαιρετήσει. Μου έδειξε το ψωμί που κρατούσε και χωρίς να πει κάτι, μπήκε στο μπακάλικο. Όταν βγήκε όμως, τον είδα να κρατά το ψωμί στα χέρια του, το οποίο είχε ανοικτό όπως κάνουμε με τα σάντουιτς και να σπρώχνει με τα δάχτυλά του τις φέτες από σαλάμι που πήρε. Ήταν πολλές αυτές και για να χωρέσουν όλες στο εσωτερικό του ψωμιού, τις πίεζε.
Βλέποντας κι ο φίλος μου όμως εκείνο το τεράστιο σάντουιτς, αυθόρμητα του βγήκε το ερώτημα και καθόλου δεν δίστασε να το απευθύνει προς το νεαρό που το κρατούσε. Θα το φας μόνος σου αυτό τεράστιο σάντουιτς ρε παλικάρι; Χαμογέλασε ο Μανόλης και πολύ απλά του έλεγε. Το δεύτερο είναι. Πω? Πω? Έκανε ο φίλος μου και χωρίς να σκεφτεί, πάλι του εξέφρασε το σκεπτικό του. Γι’ αυτό λοιπόν είσαι τόσο χοντρός.
Έβαλε το κεφάλι κάτω ο Μανόλης και απομακρύνθηκε, χωρίς να πει κουβέντα για τα σχόλια που άκουσε. Πήγε ωστόσο λίγο ποιο κάτω και στα σκαλοπάτια μιας άλλης οικοδομής κάθισε να φάει τι σάντουιτς που έφτιαξε. Έφυγε κι ο φίλος μου όμως, οπότε, πήγα να κάνω παρέα στον Μανόλη, γιατί μου φάνηκε ότι στεναχωρήθηκε από αυτά που άκουσε.
Αλλά και να μάθω κάτι από την ζωή του θέλησα, γιατί δεν ήταν ένας απλός νεαρός που προσπαθούσε να συντηρήσει το υπέρογκο σώμα που κληρονόμησε και μεγάλους μπελάδες τον έφερε. Κι επειδή στην γειτονιά μας μάλλον έμενε, με αυτό το ερώτημα τον υποχρέωσα να μου ανοίξει την καρδιά του.
Τί έγινε παλικάρι; Γειτονάκι μας είσαι; Κάπου εδώ κοντά μένεις δηλαδή; Όσο για το σάντουιτς που έφτιαξες, να ξέρεις ότι κι εγώ έκαναν τέτοιο όταν ήμουν δεκαοκτώ χρονών, αν και ήμουν ο μισός από εσένα. Έβγαζα όμως την ψίχα από το ψωμί και για να μπορέσω να το μασήσω, το πατούσα τόσο με τις παλάμες μου πάνω στον πάγκο του μπακάλικου που έχουμε, ώστε να λεπτύνει για να μπορέσω να το βάλω στο στόμα μου.
Δεν μπορούσα βέβαια να φάω και δεύτερο, αλλά και δεν είχα τις δικές σου σωματικές ανάγκες. Θα μπορούσαμε να πούμε δηλαδή, ότι για τις δικές μου διαστάσεις, το ένα σάντουιτς ήταν πολύ περισσότερο από τα δύο δικά σου, αν συγκρίναμε τις δικές μου, με τις δικές σου διαστάσεις. Οπότε, μη δίνεις και πολύ σημασία σ’ αυτά που σου είπε ο φίλος μου.
Για πες μας λοιπόν, πώς σε λένε, πού μένεις κι από που μας ήρθες, γιατί δεν είδαμε να μεγαλώνεις στην γειτονιά μας. Εμένα πάντως με λένε Μιχάλη και μένω στην απέναντί οικοδομή. Τώρα είμαι στρατιώτης και βρίσκομαι με άδεια εδώ. Μετά από δέκα μέρες θα επιστρέψω εκεί που υπηρετώ και δεν ξέρω αν σε δω ξανά.
Μέχρι να του πω αυτά Γιώργο και μάλιστα με εσκεμμένα αργό τρόπο, κατάφερε ο Μανόλης να εξαφανίσει εκείνο το σάντουιτς κι αφού σκούπισε με την παλάμη του το παιδικό του πρόσωπο, άρχισε να μου εξιστορεί την ζωή του. Εμένα Μανόλη με λένε είπε κι όπως άκουσες να σου λέω εκείνη την ημέρα που συναντηθήκαμε και μεταφέραμε την ξυλόκασσα, δεκατριών χρονών είμαι.
Από ένα χωριό της Καβάλας είμαστε κι έχω τρία αδέλφια. Τώρα ήρθαμε εδώ και μένουμε αρκετά ποιο μακριά από εδώ που χτίζει ο πατέρας μου. Δεν ερχόμαστε στην οικοδομή τα Σάββατα, αλλά επειδή ο εργολάβος θέλει να στείλει τον πατέρα μου σε μια άλλη οικοδομή, ήρθα να πάρω τα εργαλεία του.
Αλλά και το δεύτερο σάντουιτς ήρθα να πάρω από εδώ, γιατί το πρώτο που πήρα από την γειτονιά μας, με δυσκολία το έφαγα, από τα λόγια που άκουγα να λένε αυτοί που με έβλεπαν. Δεν μπορείς να φανταστείς όμως Μιχάλη τί πείνα έχω. Μήπως φταίω εγώ όμως που είμαι χοντρός;
Όλοι εμένα βλέπουν κι όλοι μ’ εμένα γελούν. Από μικρός βέβαια υποφέρω από την συμπεριφορά των ανθρώπων, γιατί κανείς δεν καταλαβαίνει, ότι ούτε εγώ θέλω να είμαι χοντρός και να μη μπορώ να κινηθώ τόσο εύκολα όπως οι υπόλοιποι. Αυτό μάλιστα, ούτε και οι δικοί μου το καταλαβαίνουν.
Μανόλη με βάφτισαν κι όμως, όλοι χοντρό με λένε. Από τον προπάππο μου πήρα όπως μου λένε, γιατί κι αυτός τέτοιος ήταν σαν κι εμένα. Κι όταν θέλουν να πουν κάτι για εμένα, όλοι το ίδιο λένε. Ο Μανόλης ο χοντρός. Και σαν άρχισε να λέει ο Μανόλης, όλη την ιστορία της ζωής του μου ανέφερε Γιώργο κι όπως ακριβώς σου την ανάφερα στην αρχή.
Ναι, του είπα στο τέλος, αλλά κι εσύ φταις βρε Μανόλη, γιατί θα μπορούσες να τα κόψεις όλα με την δύναμί σου και μόνον. Αν πλάκωνες μερικά παιδιά, δεν θα τολμούσε να σε ενοχλήσει κανένας άλλος μετά. Κι αν έλεγες στους δικούς σου, ότι αυτό που κάνετε, καθόλου δεν μου αρέσει κι αυτοί θα σε σεβόταν. Αφού βλέπουν όμως να τα ανέχεσαι όλα, λογικά πήραν θάρρος και εκμεταλλεύονται την αδυναμία σου.
Ακόμη κι από τους δασκάλους σου θα μπορούσες να ζητήσεις σεβασμό και δεν θα σταματούσες το σχολείο. Θα πήγαινες και στο γυμνάσιο δηλαδή, γιατί όπως σε βλέπω, τίποτε δεν σου λείπει. Κακώς λοιπόν άφησες τα πράγματα να σε πάρουν από κάτω.
Βάζοντας μια άνω τελεία εγώ, έλεγε ο Μανόλης. Ξέρεις πόσες φορές πέρασε από το μυαλό μου να πιάσω μερικά από τα παιδιά και να τα κάνω ότι τους άξιζε; Κάθε φορά που το σκεφτόμουν όμως, μια φωνή από μέσα μου με σταματούσε. Άφησέ τους, έλεγε, δεν ξέρουν τι κάνουν.
Και με τους γονείς μου θυμώνω και πολλά θα ήθελα να τους πω, γιατί κι αυτοί χοντρό με λένε, λες και δεν έχω κανονικό όνομα. Συνεχώς γελούν με ότι κι αν επιχειρώ να κάνω, λες κι ότι εγώ φταίω που δεν με βοηθάει το σώμα μου. Αλλά κι αυτή η φωνή, συνεχώς το ίδιο μου λέει και γι’ αυτούς όταν είμαι θυμωμένος. Μη θυμώνεις μαζί τους, γιατί ούτε κι αυτοί ξέρουν τι κάνουν.
Όταν πάλι μένω κάπου μόνος, για να αποφύγω τις κοροϊδίες τους, η ίδια φωνή έρχεται και ανακουφίζει την στεναχώρια μου. Μη στεναχωριέσαι Μανόλη με αυτό που έχεις λέει. Όλοι έχουν κάποιο πρόβλημα και με αυτό ζουν την ζωή τους. Άλλοι το ξέρουν όπως εσύ και άλλοι δεν θέλουν να το ξέρουν. Κάνε υπομονή όμως, όπως κάνουν αυτοί που δεν βλέπουν δηλαδή, ή αυτοί που γεννήθηκαν κουφοί, ή αυτοί που γεννήθηκαν πολύ άσχημοι. Αφού όλοι αυτοί κάνουν υπομονή κι ανέχονται το πρόβλημά τους, κάνε κι εσύ το ίδιο Μανόλη. ΄
Κάνε κι εσύ υπομονή λοιπόν και μη θυμώνεις με κανέναν για όσα σου κάνουν. Λέγε μέσα σου δηλαδή, δεν ξέρουν τι κάνουν κι έτσι δεν θα στεναχωριέσαι. Να σκέφτεσαι μόνον, ότι αυτοί που δεν ξέρουν με ποιο πρόβλημα γεννήθηκαν και μ’ αυτό ζουν όπως κι εσύ, είναι σε χειρότερη κατάσταση από εσένα, γιατί δεν ξέρουν πως να το υπομείνουν, όπως δεν ξέρουν και τι να μάθουν από αυτό και να είναι χρήσιμο για την ζωή τους.
Γελούν βέβαια με το πρόβλημα που βλέπουν σ’ εσένα και δεν βλέπουν πόσο γελούν οι άλλοι με το δικό τους. Αυτό να σκέφτεσαι Μανόλη και μη στεναχωριέσαι. Αυτά που λες Μιχάλη ακούω να μου λέει αυτή η φωνή, γι’ αυτό και δεν αντιδρώ όπως κάνουν τα άλλα παιδιά, όταν τους κοροϊδεύουν για τα δικά τους κουσούρια. Κι όπως πράγματι βλέπω, όλοι τους έχουν κάτι και χειρότερο από το δικό μου είναι, αλλά αυτοί γελούν μόνον με το δικό μου.
Πρέπει να σου πω, ότι κι ο παππάς του χωριού μας μου έλεγε τα ίδια όταν με έβλεπε στον δρόμο κι όλο επέμενε να πηγαίνω στην εκκλησία για να παίρνω δύναμη, αλλά εγώ πολύ σπάνια πήγαινα. Τώρα τελευταία που τον είδα στο χωριό, μου είπε ότι δεν έκανα καλά που δεν προχώρησα στο γυμνάσιο. Καλό θα είναι μου είπε, να πάω στο νυκτερινό τώρα πια, όπου κι άλλα παιδιά φοιτούν εκεί για τους δικούς τους λόγους.
Θα είναι κουρασμένα αυτά έλεγε και δεν θα έχουν χρόνο να ασχολούνται με το δικό σου πρόβλημα. Κι αφού συμφώνησε κι ο πατέρας μου με την πρόταση του παππά μας, θα με γράψει τον Σεπτέμβριο είπε σε κάποιο νυκτερινό και μάλλον θα βγάλω το γυμνάσιο, γιατί κι εγώ καταλαβαίνω τώρα, ότι θα με χρειαστεί. Το σώμα μου όπως βλέπεις δεν με βοηθάει να κάνω πολλά, αλλά ως λογιστής όπως μου είπε ο παππάς, θα μπορέσω να βρω μια δουλειά, οπότε, μάλλον αυτό θα κάνω.
Είπαμε πολλά ακόμη εκεί με τον Μανόλη και πολλές μάλιστα από τις λεπτομέρειες της ζωής του μου φανέρωσε. Κι επειδή πέρασε αρκετά η ώρα κουβεντιάζοντας, τον άφησα ήσυχο πια να κάνει την δουλειά του, ενώ εγώ έφυγα πάλι σκεπτικός από κοντά του κι όλη την υπόλοιπη μέρα, με αυτόν στο μυαλό μου είχα να κάνω.
Μιχάλης Αλταλίκης
